Multinationals grote winnaar in onderzoek naar belastingpraktijken in EU-lidstaten

Uit onderzoek in opdracht van de Europese Groenen blijkt opnieuw dat Nederland een waar belastingparadijs is voor grote bedrijven. Volgens de wet geldt voor deze bedrijven een winstbelastingtarief van vijfentwintig procent. Het effectieve tarief ligt volgens dit onderzoek slechts op tien procent.

Europarlementariër Bas Eickhout vindt de belastingvoordelen voor multinationals schandalig: “Dit onderzoek onderstreept wederom dat Nederland en andere EU-lidstaten grote bedrijven de hand boven het hoofd houden en de rekening daarmee te veel bij de burger en het midden- en kleinbedrijf neerlegt. Zij betalen wel gewoon het officiële belastingtarief, bijvoorbeeld over hun loon.”

Effectieve belastingtarieven

De studie geeft een groot verschil aan tussen de officiële nominale belastingtarieven en de effectieve belastingtarieven voor grote bedrijven tussen 2011 en 2015. Luxemburg spant de kroon. Daar zouden multinationals negenentwintig procent moeten betalen maar komen niet verder dan een schamele twee procent winstbelasting. Ook Nederland, waar onderzoek is gedaan naar 3.571 bedrijven, hoort bij de landen waar de verschillen groot zijn, evenals België (veertien en vierendertig procent), en landen met de grootste economieën van Europa, Duitsland (twintig en dertig procent) en Frankrijk (zeventien en drieëndertig procent).

Het onderzoek van de Europese Groenen is uitgevoerd in achtentwintig lidstaten van de Europese Unie. Het onderzoek laat ook zien dat in veel landen grote bedrijven relatief minder belasting betalen dan kleine bedrijven.

“Deze cijfers wijzen er andermaal op dat er iets grondig misgaat bij het belasten van grote bedrijven”, stelt Eickhout. “Multinationals profiteren van de talloze mogelijkheden om hun belastingafdracht te verlagen tot een fractie van het officiële tarief zoals de Commissie eerder al vaststelde bij Starbucks, IKEA en Nike. Het wordt tijd dat Europa de handen ineenslaat om ook grote bedrijven een eerlijke bijdrage te laten leveren.”

Veto-recht

GroenLinks ziet net als de Europese Commissie het veto-recht als groot obstakel bij een effectieve aanpak van belastingontwijking. Tot nu toe durft de Europese Commissie het echter niet aan om alle mogelijkheden uit het Europese verdrag te gebruiken om maatregelen tegen belastingontwijking met gekwalificeerde meerderheid te nemen. Dan wordt het eenvoudiger om stappen te zetten waardoor de bakker en kapper relatief gezien evenveel belasting gaan betalen over hun winst als bijvoorbeeld techgiganten, Google en Facebook. Ook geeft het onderzoek alle aanleiding om bedrijven zo snel mogelijk te verplichten tot volledige transparantie over hun belastingafdrachten per land.

Eickhout: "We wachten nu al jaren op verplichte rapportage over afgedragen belastingen van grote bedrijven. We moeten meer inzicht krijgen in wat alle grote bedrijven nu feitelijk betalen en de EU moet daar met meerderheidsbesluitvorming daadkrachtig tegen kunnen optreden zodat we ons niet langer laten gijzelen door de belangen van multinationals.”